Дүниежүзілік көру күні (World Sight Day) жыл сайын қазан айының екінші бейсенбісінде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) мен Соқырлықтың алдын алу жөніндегі халықаралық агенттіктің бастамасымен атап өтіледі. Мақсаты - соқырлық, көру қабілетінің бұзылуы және көру қабілеті шектеулі жандарды медициналық оңалту мәселелеріне жаһандық назар аудару.
Көру қабілеті – бізге айналамыздағы әлем туралы ақпараттың 90%-ға дейінгі бөлігін қабылдауға мүмкіндік беретін баға жетпес сый. Сандық технологиялардың дамуымен қатар, көзімізге түсетін салмақ та еселеп артты. Смартфондар мен планшеттерді пайдалану және компьютер алдында жұмыс істеу «компьютерлік көру синдромы» мен көздің құрғауына әкеліп соғады, сондай-ақ алыстан нашар көрудің (миопияның) өршуін жылдамдатады. Көздің көптеген қауіпті аурулары (мысалы, глаукома) бастапқы кезеңдерде мүлдем белгісіз өтеді, яғни адам көру қабілетінің нашарлап бара жатқанын байқамай қалуы мүмкін.
Көз саулығына төнетін негізгі қауіптер
Созылмалы соқырлық пен көру қабілетінің нашарлауының басты себептеріне мыналар жатады:
· Катаракта – көз бұршағының бұлдырауы, емдеуге болатын соқырлықтың негізгі себебі;
· Глаукома – көру жүйкесін біртіндеп зақымдайтын көзішілік қысымның жоғарылауы;
· Жасқа байланысты макулярлы дегенерация – көз торының (сетчатка) орталық бөлігінің зақымдануы;
· Ретинопатия – қант диабеті салдарынан көз торы тамырларының зақымдануы.
· Рефракциялық ауытқулар – уақытында түзетілмеген миопия (алыстан нашар көру), гиперметропия (жақыннан нашар көру) және астигматизм.
Көру қабілетін сақтаудың 5 қарапайым ережесі
1. Офтальмологқа жүйелі түрде қаралып тұрыңыз. Ешқандай шағымыңыз болмаса да, жылына кемінде бір рет көру қабілетіңізді тексертіңіз. Бұл әсіресе 40 жастан асқан адамдар, сондай-ақ тұқым қуалайтын бейімділігі немесе қант диабеті бар жандар үшін өте маңызды.
2. «20-20-20» ережесін сақтаңыз. Экран алдында жұмыс істегенде әр 20 минут сайын көзқарасыңызды 20 секундқа шамамен 6 метр (20 фут) қашықтықта орналасқан нысанға аударып тұрыңыз.
3. Көзіңізді ультракүлгін сәулелерден қорғаңыз. Тек жазда ғана емес, сондай-ақ қыстағы ашық күндері де ультракүлгін сәулелерден (UV) қорғайтын сапалы күннен қорғайтын көзілдірік тағыңыз.
4. Тамақтануыңыз бен өмір салтыңызға назар аударыңыз. Рационыңызға А, С және Е дәрумендеріне, мырыш пен омега-3 май қышқылдарына бай тағамдарды (мысалы, жасыл жапырақты көкөністер, сәбіз, көкжидек және майлы балық) қосыңыз. Темекі шегуден бас тартыңыз, өйткені ол катаракта мен көз торы дегенерациясының даму қаупін екі есе арттырады.
5. Тиісті жарықтандыруды қамтамасыз етіңіз. Жұмыс орны жақсы жарықтандырылуы тиіс, ал қараңғы бөлмеде құрылғы экрандарының жарықтығы айналадағы ортадан артық болмауы керек.
Әлемді ұзақ жылдар бойы анық әрі жарқын көру үшін бүгіннен бастап көзіңізді күтіңіз!
