Криотерапия – терінің сыртқы қабатының күрт салқындауына (110-170 градустан) қысқа уақыт аралығында – 1-3 минуттан бастап организмнің жауап реакциялары есебінен терапиялық әсер беретін организмді сауықтыру. Терідегі суық рецепторлары жылу рецепторларына қарағанда бірнеше есе көп, сондықтан организм төмен температураның әсеріне жылулық емдеу әдістеріне қарағанда тез және күштірек жауап береді. Өте төмен температуралар өзін-өзі реттеу мен сауықтырудың табиғи механизмдерін іске қосады. Негізгі пайдасы – организмнің қорғаныс күштерін қуатты жұмылдыру, қабынуды азайту және бақыланатын температуралық күйзеліске жауап ретінде тіндердің регенерациясын жеделдету.
Криотерапия сеансы кезінде ағзада не болады:
- температураның күрт төмендеуі дабыл белгісін береді және ағза өз күшін шұғыл жұмылдырады, нәтижесінде метаболизм жылдамдайды, иммунитет нығаяды, физикалық және психоэмоционалдық төзімділік артады.
- қажет болған жағдайда энергия өндіретін митохондриялардың өндірілуі ынталандырылады және митохондриялар неғұрлым көп болса, адам соғұрлым күштірек болады
- суықтың әсері перифериялық қан айналымын жақсартады және ағзадағы барлық сұйықтық дене бөліктеріне қайта бөлінеді, лимфоденажды әсер мен ағзаның детоксикациясы жүреді
- жылдамдатылған микроциркуляция барлық тіндерге оттегінің жетуін жақсартады, бұл жасушалық метаболизмнің жақсаруына және сау жасушалар санының артуына әкеледі, бұл иммунитеттің жоғарылауына ықпал етеді
- қанға эндорфиндердің күрт бөлінуі жүреді, бұл көңіл-күй мен күйзеліске төзімділікті жақсартады, ұйқыны жақсартады және мазасыздықты азайтады, бұлшықеттердегі немесе буындардағы ауырсыну сезімін бірнеше сағатқа азайтады немесе толығымен тоқтатады
Әдетте тұрақты терапиялық әсер 6-10 сеанстан тұратын курстан кейін пайда болады. Сеанстар санын дәрігер көрсеткіштер бойынша анықтайды.
Пайдасына қарамастан, криотерапия бәріне бірдей қолайлы емес.
Негізгі қарсы көрсетілімдерге мыналар жатады:
- ішкі ағзалар мен жүйелер тарапынан жедел декомпенсацияланған жағдайлар
- жүрек-қантамыр жүйесінің, тыныс алу ағзаларының, жүйке жүйесінің, зәр шығару жүйесінің асқыну сатысындағы ауыр созылмалы аурулары
- артериялық тамырлардың айқын патологиясы - васкулиттер, артерииттер, Рейно ауруы
- магистральды тамырлардың тромбоэмболиялық патологиясы
- суыққа аллергия (суықтың әсерінен болған есекжем)
Салыстырмалы қарсы көрсетілімдерге мыналар жатады:
- жергілікті инфекцияның созылмалы, жиі қайталанатын ошақтары (созылмалы тонзиллиттер, фарингиттер, аднекситтер, эндометриттер)
- дене қызуының көтерілуімен жүретін жедел жұқпалы аурулар (ЖРВИ, тұмау, жіті бронхит)
- қанның жедел және созылмалы аурулары
- ашық жаралардың немесе жіті қабыну процестерінің болуы
- пациенттің психоэмоционалдық дайындығы жоқтығы
Маңызды! Жасырын қарсы көрсетілімдерді болдырмау үшін емшараны бастамас бұрын физиотерапевт дәрігердің консультациясы қажет.