Бронх демікпесі (БД) – тыныс алу жолдарының созылмалы қабыну ауруы, олардың қайтымды бітелуімен, ісінуімен және жиырылуымен бірге жүреді, тұншығу, ентігу, сырылға және жөтелге әкеледі. Бронх демікпесі өте кең таралған-планета халқының 4-10% - ы әртүрлі ауырлық дәрежесіндегі осы патологиядан зардап шегеді.
Себептері: тұқым қуалаушылық, аллергия, қоршаған орта факторлары, инфекциялар - вирустық, бактериялық бронхит.
БД дамуының алдын алу үшін, триггерлердің әсерін азайту үшін қоршаған орта мен өмір салтын бақылау маңызды:
- аллергендерді бақылау - зең, үй жануарларының жүні және шаң кенелерінің болуын бақылаңыз. Шаң жинайтын заттарды (кілем, ауыр перде және жұмсақ ойыншық) сақтамаңыз
- үй гигиенасы - бөлмелерді үнемі ылғалды тазалап, желдетіңіз
- қауіпсіз химиялық заттар - исі өткір парфюмерияны, күшті хош иісті косметиканы және аэрозольді тұрмыстық химиялық заттарды пайдалануды шектеңіз
- темекі шегуден бас тарту - темекі түтіні негізгі қауіп факторларының бірі болғандықтан, белсенді және пассивті темекі шегуді (вейпинг, кальян және т.б. қоса алғанда) тоқтатыңыз
- салмақты бақылау - семіздік астма қаупін және ауырлығын арттырады
- шыңдау - ауруды жиі қоздыратын ЖРВИ мен басқа да респираторлық инфекциялардың алдын алу үшін иммундық жүйеңізді күшейтіңіз
- аллергияны емдеу - аллергиялық ринит немесе дерматитті уақтылы диагностикалау және емдеу олардың астмаға айналуының жол бермейді
- кәсіптік гигиена - егер жұмысыңыз химиялық заттармен немесе өндірістік шаңмен байланысты болса, қорғаныс шараларын қатаң сақтаңыз!
Ерте белгілері және дәрігерге көрінудің себебі:
Түнгі жөтел - ұйқыға кедергі келтіретін немесе таңертең ерте пайда болатын құрғақ, тұрақты жөтел.
Сырыл - дем шығарған кезде естілетін жоғары жиілікті ысқырық немесе шу (әсіресе физикалық белсенділіктен кейін).
Кеуде қуысының қысылуы - бір нәрсе кеудеңізді қысып, толық тыныс алуға кедергі келтіретіндей сезім.
Қалыпты әрекеттер кезіндегі ентігу - бұрын оңай орындаған әрекеттер кезінде (мысалы, баспалдақпен көтерілгенде) ентіге бастайсыз.
Суыққа немесе күлкіге реакция - суық ауаға шыққанда немесе қатты эмоциядан кейін жөтел ұстамасы не тыныстың тарылуы.
Қашан ШҰҒЫЛ көмек қажет:
- ерін немесе тырнақ көгеріп кетсе
- ауа жетіспеуіне байланысты сөйлемді толық айта алмасаңыз
- дем алғанда қабырға аралықтары немесе бұғана үсті қатты ішке тартылса
- бұрын көмектескен дәрі (ингалятор) әсер етпей қалса
Дәрігердің көмегіне уақытында жүгіну маңызды!
Егер жөтел немесе сырыл екі аптадан артық созылса немесе үнемі қайталанса — спирометриядан (тыныс алу функциясын тексеру) өту қажет.