2026 жылғы 17 қыркүйекте әлемдік медицина қоғамдастығы мен пациенттер Дүниежүзілік пациенттер қауіпсіздігі күнін атап өтеді. ДДСҰ 2019 жылы бекіткен бұл күн басты медициналық қағиданы – «Ең алдымен – зиян келтірме!» деген қағиданы еске салуға арналған.
2026 жылы назар аударылған негізгі тақырып – инфекциялық емес аурулар (ИЕА): жүрек-қантамыр, онкологиялық, созылмалы респираторлық аурулар және диабет. Олардың үлесіне әлемдегі барлық өлім-жітімнің шамамен 74%-ы тиесілі, ал бұл аурулармен күресу адамның бүкіл өмірі бойы үздіксіз бақылауды талап етеді.
Неліктен ИЕА кезіндегі қауіпсіздік аса маңызды?
Созылмалы инфекциялық емес аурулары бар пациенттер емдеу ерекшеліктеріне байланысты жүйелі медициналық қателіктер алдында өте осал келеді:
• Полипрагмазия: бірнеше диагноздың болуына байланысты адамдар бір уақытта көптеген дәрі-дәрмектерді қабылдауға мәжбүр, бұл қауіпті дәрілік өзара әрекеттесу қаупін арттырады.
• Емдеудің ұзақтығы: медициналық көмек жылдар бойы көрсетіледі және әртүрлі кезеңдерде – емханада, стационарда, оңалту кезінде – медициналық ақпаратты беруде іркілістер туындауы мүмкін.
• Бастапқы жүйеге түсетін жүктеме: бақылаудың негізгі көлемі амбулаториялық буынға жүктеледі, онда дәрігерлер уақыт тапшылығы жағдайында күрделі клиникалық жағдайларға тап болады.
ДДСҰ-ның 2026 жылғы ақпараттық науқанының мақсаттары
1. Хабардарлықты арттыру: созылмалы ауруы бар пациенттерді емдеудің барлық кезеңдерінде туындайтын қауіпсіздік қатерлері туралы қоғамды ақпараттандыру.
2. Жаңа модельдерді енгізу: тәуекелдің жеке факторларын ескеретін алғашқы медициналық-санитарлық көмектің жетілдірілген жүйесіне көшу.
3. Пациенттерді тарту: адамдарды өзін-өзі бақылау әдістеріне және өз денсаулығын қауіпсіз басқаруға үйрету.
4. Әріптестік рөлі: дәрігер мен пациент
Медициналық қызметтер қауіпсіздігінің заманауи тұжырымдамасы шынайы диалогқа негізделген. Қауіпсіздік – бұл тек дәрігердің ғана жауапкершілігі емес, сонымен қатар бүкіл жүйенің, соның ішінде пациенттің өзі мен оның жақындарының бірлескен жұмысының нәтижесі.
Тәуекелдерді азайту үшін сарапшылар пациенттерге дәрі-дәрмектерді қабылдаудың нақты күнделігін жүргізуді, жанама әсерлер туралы сұрақтар қоюдан тартынбауды және өздерін емдеу туралы шешім қабылдауға белсенді қатысуды ұсынады.
Маңызды! Тек медицина қызметкерлері мен қоғамның бірлескен іс-қимылы арқылы ғана денсаулық сақтау саласындағы алдын алуға болатын зиян деңгейін төмендетуге болады.
