Жыл сайын сәуір айының соңында әлемдік қоғамдастық маңызды датаны атап өтеді. 2026 жылы Дүниежүзілік иммундау апталығы 24-30 сәуір аралығында өтеді.
Вакцинация — бұл жай ғана медициналық емшара емес, бұл адамзат тарихындағы ең сәтті жобалардың бірі. Соңғы 50 жылда екпелер 154 миллионнан астам адамның өмірін сақтап қалды. Бұл дегеніміз — әр минут сайын вакциналар алты адамға өмір сүруге мүмкіндік береді.
ДДСҰ мәліметтері бойынша, мұндай жетістік кездейсоқтық емес, өздерін, балаларын және жақындарын қорғауды жөн көрген миллиондаған адамдардың саналы таңдауының арқасында мүмкін болды.
Биылғы жылдың тақырыбы — «Вакциналар нәтиже береді – әр ұрпақ үшін». Бұл иммундаудың ата-анадан балаға берілетін, бізді індеттерден қорықпайтын салауатты болашақпен қамтамасыз ететін «отбасылық дәстүр» екенін еске салады.
Вакцина қалай жұмыс істейді?
Вакцинаны иммунитетіңізге арналған «жаттықтырушы» деп елестетіңіз. Ол ағзаны ауру тудырмай, вирус немесе бактерияның әлсіреген бөліктерімен таныстырады.
Нәтижесінде сіздің иммундық жүйеңіз «жауды» тануды үйренеді және «қорғаныс жоспарын» (антиденелерді) дайындайды. Егер болашақта сіз нақты вируспен кездессеңіз, ағзаңыз оны қалай жеңу керектігін біліп тұрады.
Вакцинацияның өмірлік маңызы бар 5 себебі:
1. Жеке қорғаныс: Ауыр инфекциялардан (қызылша, полиомиелит, сіреспе, тұмау) қорғау. Тіпті ауырып қалған жағдайда да, екпе аурудың жеңіл өтуіне көмектеседі.
2. «Қалқан» әсері (Ұжымдық иммунитет): Халықтың басым бөлігі (90%-дан астамы) егілгенде, вирустың таралуына жол жабылады. Бұл денсаулығына байланысты екпе алуға болмайтын жандарды: жаңа туған нәрестелер мен созылмалы дерті бар адамдарды сақтап қалады.
3. Мүгедектіксіз өмір: Вакциналар полиомиелит кезіндегі сал ауруы немесе қызылшадан кейінгі есту қабілетінен айырылу сияқты қорқынышты салдардың алдын алады.
4. Ауруларды жеңу: Вакцинацияның арқасында әлем табиғи шешек ауруын толық ұмытты, ал полиомиелит сияқты аурулар жойылу алдында тұр.
5. Отбасы бюджетін үнемдеу: Аурудың алдын алу оның асқынуларын ұзақ әрі қымбат емдеуден әлдеқайда арзанға түседі.
Жаңа сын-қатерлер: Вирустар өзгереді, біз бейімделеміз
Микробтар әлемі бір орнында тұрмайды. Вирустар біздің қорғанысымызды айналып өту үшін мутацияға ұшырайды. Алайда ғылым да қалыс қалар емес: ДДСҰ мен әлемнің жетекші ғалымдары бұл өзгерістерді үнемі бақылап отырады. Вакциналар жаңартылып тұрады, ал безгек, Эбола, АПВ және денге безгегіне қарсы жаңа әзірлемелер барлық жастағы адамдар үшін ұзақ әрі салауатты өмірге жол ашады.
Ұсыныстар: Бүгін не істей аласыз?
- Екпе паспортыңызды тексеріңіз: Өзіңіз бен балаларыңыздың ұлттық күнтізбеге сәйкес барлық жоспарлы екпелерді алғанына көз жеткізіңіз.
- Ревакцинацияны ұмытпаңыз: Кейбір екпелерді (мысалы, дифтерия мен сіреспеге қарсы) ересектер әр 10 жыл сайын қайталап тұруы қажет.
- Өсек-аяңға емес, ғылымға сеніңіз: Сұрақтар туындаған жағдайда дәлелді медицинаға және ДДСҰ сайты сияқты ресми ресурстарға жүгініңіз.
- Тұмау маусымында қорғаныңыз: Тұмауға қарсы жыл сайынғы вакцинация — қысқы кезеңде асқынулардың алдын алудың ең жақсы жолы.
- Үлкен буынға қамқорлық жасаңыз: Дәрігермен егде жастағы туыстарыңызды пневмококк инфекциясына қарсы егу қажеттілігін талқылаңыз.
Есіңізде болсын: Уақтылы жасалған екпе — бұл өзіңізге және отбасыңызға деген сүйіспеншілік пен жауапкершіліктің белгісі!
